Is het Bos- en Lommerplein illustratief voor het bouwen in Nederland? Ik hoop van niet, maar ik vrees dat die hoop niet gebaseerd is op de realiteit. Te vaak bereiken ons uit de bouw negatieve signalen en dan doel ik niet eens op de bouwfraude, die het scenario bleek voor een adembenemende soap op de tv. Dan doel ik op de bouwtechnische praktijk, op afbrekende balkons in Maastricht, op platen die van een Rotterdams hotel vallen en op die duizend dingen die de krant niet halen, maar die je onderweg hoort, in de trein, op de zaak, in het restaurant. De kleine verhalen over lekkages, over verkeerd gelegde leidingen, over installaties die het overal doen, alleen bij jou niet. Bos en Lommer bestaat niet alleen in Amsterdam, maar overal in ons land, op kleine en op grote schaal. Hoeveel Kommer- en Kwelcomplexen zijn er eigenlijk in Rotterdam?
Ooit was Nederland een voorbeeldland, als het ging om bouwconstructies. Voorbij! In de Volkskrant gaf voormalig bouwbegeleider Harold Papa daar een aannemelijke verklaring voor. Zijn functie is al enkele decennia afgeschaft, naar zijn zeggen uit kostenoverwegingen. De bouwbegeleider was als onafhankelijk waarnemer het oplettend oog van aannemer én opdrachtgever en door zijn zelfstandige positie een waarborg voor kwaliteit. Uit een rapport van VROM-Inspectie over het Bos- en Lommerplein blijkt dat juist het gebrek aan toezicht tot de ellende heeft geleid. Het plan deugde, maar het werd niet adequaat uitgevoerd. De aannemer verwaarloosde zijn toezichttaken en de ambtelijke diensten van het stadsdeel misten deskundigheid om het omvangrijke, 200 miljoen euro kostende project te sturen. Het dak van de parkeergarage, waarop plein en complex rusten, werd verkeerd aangelegd. In februari zakte er een vrachtauto door. De wapening in het beton laat op twaalf plaatsen te wensen over. Het is een prachtig complex dat het paradepaardje moest worden van een trotse wijk. Vandaag de dag durf je er alleen op je tenen te lopen.
Hoe nu verder? Fatsoenlijk tegenover de huiseigenaren is dat de aannemer hen schadeloos wil stellen door de woningen tegen een redelijke prijs – gebaseerd op de waarde vóór die cruciale vrachtauto - terug te kopen. Uit dat aanbod blijkt overigens ook dat het op het plein goed fout zit. Treurig is dat die fouten voorkomen hadden kunnen worden. Daarom is het noodzakelijk dat de overheid op grote projecten de aanwezigheid van een onafhankelijk bouwbegeleider (“elke dag, elk uur”, om de heer Papa te citeren) verplicht stelt. Daar is iedereen mee gediend, niet in de laatste plaats de reputatie van de bouw die het imago van Strijkstok bv snel kwijt moet.
Jan Harmen
|
